Snoepgoed

Willem en Maria zijn met Sinterklaas beter af dan Inge want hun chocoladeletters zijn veel groter dan die van haar. Onzin natuurlijk; het gewicht, dus de hoeveelheid chocolade, is in alle letters van het alfabet gelijk.

Alle letters van het alfabet? Nee, want veel merken maken geen I en de X of een Q kan je ook maar beter meteen bestellen bij een dure banketbakker. Jammer maar helaas voor Xenia en Quinten. Veel fabrikanten hebben ook geen U (Ursula), V (Vincent), Y (Yvonne) en Z (zoz) in het assortiment.

Net als Sinterklaas (Wodan) zijn chocoladeletters overblijfsels van ons Germaanse verleden. Vroeger kreeg een kind bij zijn of haar geboorte een initiaal van brood. Dit runenteken (voorloper van onze letters) was een symbool voor geluk.

Ook werden in de middeleeuwen leerlingen op de kloosterscholen beloond met broodletters. Zij mochten een letter opeten als ze die konden lezen en schrijven.

In de oertijd van het Sinterklaasfeest werden de cadeautjes nog bedekt met een laken. Daarop lag een banketletter, de luxe opvolger van de broodletter. Je kon dan zien voor wie die cadeautjes bestemd waren. Al snel daarna, aan het eind van de 19e eeuw, deed de letter van chocolade haar intrede.

Nu worden jaarlijks zo'n 20 miljoen chocoladeletters verkocht (veel mensen krijgen er dus twee) waarbij melkchocolade veruit populair is. Over smaak valt niet te twisten, maar tijdens de lettertest van het TV-programma Kassa! waren de goedkoopste letters (Aldi) het lekkerst. Die letter deed niet mee in een ander testje dat gewonnen werd door het AH huismerk Delicata en waarin ecoletters vies werden genoemd.

Naast letters zijn in de Sinterklaastijd de munten van chocolade heel populair. Die zijn een verwijzing naar een bekende legende: de Sint zou 's nachts stiekem geldstukken in de schoenen van jonge meisjes gooien. Daarmee gaf hij de meisjes een bruidsschat en hoefden zij geen prostituee te worden.

Vroeger bestond het strooigoed wel uit pepernoten met echte munten. Tegenwoordig worden meestal hartjes en schuimpjes door de pepernoten gemengd. Pepernoten? Ook al zo'n overblijfsel uit de oertijd. Het zijn vruchtbaarheidssymbolen en het strooien stamt van de vruchtbaarheidsriten die aan het begin van de winter werden uitgevoerd. Echte pepernoten zijn van een soort taaitaai.. Nu zijn 'pepernoten' bijna altijd kruidnoten, een soort speculaas.

De naam speculaas komt van het Latijnse woord Speculum (spiegelbeeld) omdat de afbeelding in de koek in spiegelbeeld uit de speculaasplank gekerfd werd. Vroeger werden vooral plaatjes van heiligen en de Germaanse vruchtbaarheidsgodin Freia gebruikt.

Een speculaaspop heette in die tijd een vrijer en als je zo'n koek kreeg wist je dat je een aanbidder had. Een andere manier om je liefde te verklaren was om marsepein te geven. In de middeleeuwen was het zoete amandelbrood een geneesmiddel. Toen de kerk verbood om dieren te offeren werd het offerzwijn vervangen door een marsepeinen varken.

Al dat gesnoep met Sinterklaas is dus historisch verantwoord!